DUIR – Catarsi

DUIR, atmosferik black metal ile folk öğelerini Birinci Dünya Savaşı temalı anlatı etrafında birleştiren İtalyan bir grup olarak sahne içinde giderek belirginleşen bir konum edinmiş durumda. 2022 çıkışlı ilk albümün ardından gelen "Catarsı", grubun kompozisyonel ölçeğini genişletme iddiasını taşıyan ikinci uzun çaları olarak öne çıkıyor. Ancak bu albümün asıl meselesi, sadece tematik yoğunluk değil; bu yoğunluğun müzikal yapının içinde ne ölçüde karşılık bulabildiği sorusu etrafında şekilleniyor.

Albüm black metal ile folk öğeleri arasındaki dengeyi “savaş anlatısı” üzerinden kuruyor gibi görünse de, asıl belirleyici unsur kompozisyonların iç mimarisinde yatıyor: uzun formlu parçalar, birbirine eklemlenen bölümler ve sürekli modülasyon halinde ilerleyen riff döngüleri. Albümün temel gitar dili, tremolo ağırlıklı, soğuk tınılı ve düşük-mid bölgede sıkışan bir ton üzerinden çalışıyor; bu tercih, melodik hatları belirginleştirmekten çok, sürekli bir gerilim alanı üretmeyi hedefliyor. Ancak bu gerilim, her zaman dramatik bir kırılmaya dönüşmüyor; çoğu zaman aynı ton merkezinde dönen riff blokları, parçaların iç dinamiğini yatay bir akışa bağlıyor.

Davul yazımı bu yapıyı destekleyecek şekilde çift karakterli ilerliyor: blast beat patlamaları ile orta tempolu, yürüyen ritmik bölümler arasında net geçişler var. Fakat bu geçişler çoğu zaman riff değişimlerinden ziyade katman ekleme/çıkarma mantığıyla çalıştığı için, parçaların dramatik eğrisi her zaman belirgin bir yükseliş hissi üretmiyor. Özellikle “Impeto” ve “Di Nessuno” gibi parçalarda bu yapı, sürekli ileri iten bir enerji yaratırken aynı zamanda formun birbirine benzer segmentlerden oluştuğu hissini güçlendiriyor.

Folk enstrümantasyonu - flüt, gayda ve hurdy-gurdy - albümün en kritik ama aynı zamanda en tartışmalı katmanı. Bu enstrümanlar çoğu zaman riff yapısını dönüştüren bir unsur olmaktan ziyade, mevcut armonik alanın üzerine yerleştirilmiş melodik süslemeler gibi çalışıyor. Örneğin “Manifest” ve kapanış parçası “Oltre l’Alba”da flüt ve gayda, atmosferi genişleten bir rol üstleniyor; ancak bu genişleme kompozisyonel kararları değiştiren bir etki yaratmıyor, daha çok yüzeysel bir katman eklemesi olarak kalıyor. Bu durum, DUIR’ın folk-black metal ekseninde SAOR veya erken dönem WINTERFYLLETH gibi örneklerde görülen “folk melodisinin formu yönlendirmesi” yaklaşımına tam olarak ulaşamadığını gösteriyor.

Vokal performans, yüksek perdeli scream tekniği üzerinden sürekli bir baskı yaratıyor. Ancak vokal katmanının miks içindeki konumu çoğunlukla gitar duvarının üzerinde konumlandığı için, ritmik veya melodik bir karşı ağırlık oluşturmaktan çok homojen bir yoğunluk hissine katkı sağlıyor. Bu, özellikle “Della Notte” gibi daha kısa ve instrumental ağırlıklı parçalarda belirginleşiyor; vokalin çekildiği alanlarda bile gitar yazımı benzer bir yoğunluk seviyesini koruyor.

Albümün en belirgin yapısal problemi, parçaların tempo ve yoğunluk dağılımında ortaya çıkıyor. “Impeto”dan “Della Notte”ye uzanan hat üzerinde, agresyon seviyesi sürekli yüksek tutulduğu için dinamik kontrastlar daha mikro ölçekte kalıyor. Bu durum, bazı parçaların birbirine yaklaşan bir pacing hissi üretmesine yol açıyor; özellikle orta bölümdeki kompozisyonlar arasında tonal ve ritmik ayrışma yeterince keskin değil.

Buna karşılık “Del Giorno” gibi bölümlerde doom etkili yavaşlamalar ve daha açık akor dizilimleri, albümün formuna kısa süreli bir nefes alanı kazandırıyor. Ancak bu alan bile tam anlamıyla bir yön değişimi yaratmak yerine, yeniden black metal yoğunluğuna geri dönen bir geçiş istasyonu gibi işliyor. Albümün kapanışı “Oltre l’Alba” ise deniz sesi ve funeral tınılı gayda girişiyle dramatik bir çerçeve kuruyor; fakat bu çerçeve, parçanın ikinci yarısında yeniden gelen agresif yapı tarafından hızlıca yeniden nötrleniyor. Yani konsept ile müzikal çözümleme arasında tam bir örtüşme yerine, yan yana var olan iki katman hissi baskın.

Prodüksiyon yaklaşımı genel olarak ham ve keskin bir karakter taşıyor. Gitarların “sawing” tonu ve davulun üst frekanslardaki belirginliği, albümü steril bir atmosferden uzak tutuyor. Ancak miks, folk enstrümanlarını çoğu zaman geri planda bıraktığı için, bu öğelerin kompozisyon içindeki rolü estetik bir ekleme sınırında kalıyor.

Genel çerçevede "Catarsı", atmosferik black metalin uzun form geleneğine sadık, fakat bu formu yeniden tanımlamaktan çok mevcut kalıplar içinde yoğunlaştıran bir çalışma. DUIR, özellikle İtalyanca vokal kullanımı ve Birinci Dünya Savaşı temasıyla anlatı düzeyinde güçlü bir zemin kuruyor; ancak müzikal düzlemde bu anlatının her zaman yapısal karşılığını üretmekte aynı ölçüde kararlı değil. Albüm, dinleyiciden sürekli yüksek yoğunluk ve lineer bir dikkat talep ediyor; fakat karşılığında sunduğu kompozisyon çeşitliliği, bu talebi uzun vadede sürdürülebilir kılacak kadar kırılmalı bir yapı kurmuyor. Bu nedenle Catarsi, sahne içinde sağlam bir ikinci kademe konumunu işaret eden, fakat kompozisyonel genişleme açısından hâlâ potansiyel alanlar taşıyan bir kayıt olarak kalıyor.

OZAN

facebook.com/duirofficial 
duir.bandcamp.com 
aoprecords.de
facebook.com/aoprecs 
artofpropaganda.bandcamp.com