ALBUM REVIEW
INLITNMENT - Spiritual Warfare
Ağır, ruhani ve kontrollü doom metal.
INLITNMENT, ağır riffleri ve kontrollü ritim anlayışını ruhani ve atmosferik katmanlarla buluşturarak doom metalin fiziksel ağırlığını farklı bir perspektiften ele alıyor. Erol Uenala ve Franco Sesa’nın Celtic Frost mirasından gelen deneyimi, burada geçmişi tekrar etmekten çok yalın rifflerin ve sabırlı düzenlemelerin gücünü yeniden kuran bir müzikal zemine dönüşüyor. "Spiritual Warfare" ise gösterişli hamlelerden kaçınarak gitar, bas, davul ve vokalin oluşturduğu yoğun kütleyi merkeze alan, ağırbaşlı fakat iddialı bir ilk kayıt olarak öne çıkıyor.
Albümün doom metalin ağırlığını tempo çeşitliliğinden değil, rifflerin kapladığı fiziksel alandan üretmeyi tercih eden bir üslubu var. Erol Uenala ile Oli Keller’ın gitarları çoğunlukla geniş aralıklı, aşağı vuruşlara yaslanan ve tekrarın gücünü kullanan yapılar kurarken Franco Sesa’nın davulları bu riffleri sürekli doldurmak yerine aralarındaki boşlukları koruyor. Sonuç, hareket etmekten çok zemini ağırlaştıran bir ritmik mimari. Albümün ilk dakikaları özellikle bu nedenle alışıldık bir yükseliş beklentisini bilinçli biçimde boşa çıkarıyor; INLITNMENT parçaları hızlandırmak veya dramatik kırılmalarla sürekli yeniden tanımlamak yerine aynı groove’un içine daha fazla ağırlık yerleştiriyor.
Bu yaklaşımın merkezinde gitar tonu bulunuyor. Distorsiyon ve fuzz katmanları, rifflerin teknik karmaşıklığını artırmak için değil, basit armonik hareketlerin fiziksel etkisini büyütmek için kullanılmış. "SpireChewel Slav" bu anlayışın en net örneklerinden biri: tek parmakla kurulabilecek kadar yalın power chord dizileri ve kaslı downstroke kullanımı, melodik süslemelerin yokluğunu bir eksiklik olmaktan çıkarıyor. Riffin gücü burada ne kadar nota içerdiğinden değil, her tekrarın ne kadar alan kapladığından geliyor. Gitarların zaman zaman bıraktığı küçük sürtünmeler, tel sesleri ve kusursuz olmayan geçişler de bu yapıyı steril bir stüdyo ürününden uzak tutuyor.
Franco Sesa’nın davulculuğu da aynı ekonomi anlayışını sürdürüyor. Sesa, boşluk gördüğü her yere dolgu yerleştirmiyor; birkaç vuruştan sonra geri çekilerek gitarların nefes almasına izin veriyor. Bu, özellikle yavaş tempoda önemli çünkü doom metalde ritim bölümünün gereğinden fazla hareketlenmesi riffin ağırlık merkezini dağıtabiliyor. Sesa’nın ölçülü yaklaşımı ise groove’un sürekliliğini koruyor. Zillerin uzun akorların üzerine bindirildiği bölümlerde davullar neredeyse gitarların uzantısı gibi davranırken, daha yoğun kısımlarda snare vuruşlarının genişliği parçaların dinamik ölçeğini büyütüyor.
Danis Kelesidis’in bası ise ilk dinleyişte ön plana çıkmayan fakat albümün ikinci turunda belirginleşen unsurlardan. Bas gitar, gitarları yalnızca alt frekanslardan desteklemekle kalmıyor; uzun süre devam eden rifflerin altında ayrı bir taşıyıcı katman oluşturuyor. Prodüksiyonun önemli başarısı da burada ortaya çıkıyor: gitar, bas ve davul birbirleriyle sürekli ses yüksekliği mücadelesine girmiyor. Özellikle kulaklıkla dinlendiğinde Kelesidis’in çizgileri, gitarların kapladığı alanın altında albümün kütlesini sabitleyen bir omurga görevi görüyor.
Vokal tarafında Oli Keller’ın performansı albümün iki farklı yüzünü birleştiriyor. Bariton karakterli daha düşük perdeli kullanımlar, temiz veya atmosferik gitarların bulunduğu bölümlerde parçaların alanını genişletirken Keller’ın daha sert ve geniş açılan kükremeleri rifflerin yoğunluğuyla birlikte çalışıyor. "SpireChewel Bipas"ta vokal ile triplet rifflerin aynı noktada yoğunlaşması bunun iyi bir örneği. Buradaki vokal yaklaşımı modern ekstrem metaldeki aşırı katmanlı ve kusursuz biçimde kontrol edilmiş performanslardan ziyade fiziksel bir canlılık taşıyor. Bu nedenle küçük performans pürüzleri de miksin dışında bırakılmış yabancı unsurlar gibi değil, kayıt estetiğinin bir parçası olarak duyuluyor.
INLITNMENT’in Celtic Frost geçmişinden kaçmaya çalışmadığı açık. "SpireChewel Slav" özellikle "Monotheist" döneminin sade, ağır ve aşağı doğru çöken riff mantığıyla belirgin bir akrabalık taşıyor. Ancak albümü yalnızca geçmişteki bir formülün devamı olarak değerlendirmek de haksızlık olur. İlk dinleyişte bu bağlantı baskınken tekrar dinlemelerde geri plana çekilmesinin nedeni, INLITNMENT’in referans aldığı estetiği birebir kopyalamaktan çok aynı kompozisyon ekonomisini kullanması. Gösterişli soloların, gereksiz tempo değişimlerinin ve teknik gösterinin bilinçli biçimde dışarıda bırakılması, bu müziğin asıl hedefinin virtüözite değil kütle ve süreklilik olduğunu gösteriyor.
Albümün daha ilginç tarafı ise bu ağır yapının atmosferik katmanlarla genişletilmesi. "Yoor just Noiz not yet Myoozik"teki woodwind örnekleri ve arka plan sesleri, grubun Oath Of Cranes dönemindeki doğu mistisizmine açılan kapıyı yeniden aralıyor. Ancak bu unsurlar albümün genelinde sürekli kullanılan dekoratif bir motif haline gelmiyor. "SpireChewel Anlit"in temiz arpejleri ve gecikmeli efektleri, koyu ve seyrek bir atmosfer kurarken davulların sakinliği gitarların daha sonra distorsiyona geçmesiyle anlam kazanıyor. Parçanın finalindeki yoğunlaşma bu yüzden basit bir "sessizden gürültüye" kontrastı değil; daha önce açılan alanın son bölümde kapatılması.
Bu noktada INLITNMENT’in doom anlayışı çağdaş post-metal ile de kesişiyor. Neurosis gibi gruplarda görülen uzun süreli gerilim biriktirme mantığı burada mevcut, fakat INLITNMENT bunu daha karmaşık katmanlarla değil, riffin kendisini tekrar tekrar ağırlaştırarak gerçekleştiriyor. Aynı şekilde modern metal prodüksiyonlarında sıkça rastlanan mekanik hassasiyetin aksine, burada gitar tellerinin sürtünmeleri ve küçük zamanlama kusurları tamamen temizlenmemiş. Fakat bu tercihi romantikleştirmemek gerekir: kusur, tek başına estetik değer yaratmıyor. "Spiritual Warfare"da işe yaramasının nedeni, grubun zaten yalın ve fiziksel bir icra biçimini merkeze alması. Daha karmaşık bir kompozisyon içerisinde aynı pürüzler muhtemelen yalnızca dikkati dağıtabilirdi.
Albümün atmosferik tarafı da benzer biçimde ölçülü. "SpireChewel Anlit"in pastoral karanlığı veya finalde ortaya çıkan folk gitarlarının geceye çekilen dokusu, temel riff dilini değiştirmiyor; fakat albümün yalnızca düşük frekanslı bir kütle olarak algılanmasını engelliyor. Bu unsurların çoğu yapısal olarak parçaların merkezine yerleşmekten ziyade ana rifflerin çevresinde bir perspektif değişikliği yaratıyor. Dolayısıyla INLITNMENT burada deneysel bir doom albümü yapmıyor. Daha doğru tanım, geleneksel doom omurgasını atmosferik ve ruhani dokularla genişleten, fakat bu dokuların kompozisyon üzerindeki kontrolünü sınırlı tutan bir yaklaşım.
Başlık parçası "Spiritual Warfare" bu yöntemin en kapsamlı örneği. Keller’ın vokalinin ön plandaki yoğunluğundan sonra yaklaşık dört dakikada dinamiklerin geri çekilmesi, arka plandaki koro seslerinin belirginleşmesine alan açıyor. Koroların tamamen öne çıkmak yerine bir tür askıda bırakılmış katman olarak kalması önemli; çünkü INLITNMENT burada da çözülme yerine gerilim tercih ediyor. Albümün manevi teması böylece sözlerden çok düzenleme üzerinden kuruluyor. "Aydınlanma" fikri büyük bir final patlamasıyla temsil edilmiyor; ses yoğunluğunun azaltılması, boşluk yaratılması ve ardından bu boşluğun kısmen doldurulması üzerinden işleniyor.
Görsel ve kavramsal tarafta da grubun "Spiritual Warfare" adlandırması müziğin temel karşıtlığını doğru biçimde yakalıyor. Buradaki "savaş", hız veya saldırganlık üzerinden değil, ağır rifflerin altında sürekli devam eden bir gerilim üzerinden tanımlanıyor. Bu nedenle albümün ruhani yönü, doom metalin geleneksel karanlık ve ezici estetiğini reddetmek yerine onun işlevini değiştiriyor. Yavaşlık burada çaresizliğin göstergesi değil; dinleyicinin müzikal malzemeye maruz kalma süresini uzatan temel kompozisyon aracı.
"Spiritual Warfare"ın en belirgin sınırlaması da tam bu noktada ortaya çıkıyor. Albüm, kendi belirlediği kurallara güveniyor fakat bu kuralların sınırlarını çok fazla zorlamıyor. Parçaların bazıları ilk dinleyişte birbirine yaklaşabiliyor ve belirgin bir "zirve riff" eksikliği, albümün bütünsel çekimini tek tek parçaların karakterinden daha önemli hale getiriyor. Ancak bu aynı zamanda grubun estetik tercihi. INLITNMENT dramatik dönüşleri azaltarak ağırlığın kendisini ana anlatım biçimine dönüştürüyor. Dolayısıyla burada eksik olan şey, mutlaka daha fazla fikir değil; mevcut fikirlerin farklı kompozisyon biçimleriyle sınanması.
Sonuçta "Spiritual Warfare", Celtic Frost mirasını bir vitrin objesi haline getirmek yerine onun riff ekonomisini, boşluk kullanımını ve fiziksel ağırlığını güncel bir prodüksiyon anlayışıyla yeniden kuruyor. Erol Uenala ve Oli Keller’ın gitarları, Franco Sesa’nın kontrollü davulları ve Danis Kelesidis’in geri planda istikrar sağlayan bası, müziğin bütününü gereksiz süslemelerden arındırılmış bir sistem içinde tutuyor. Albümün talep ettiği dinleme biçimi de buna paralel: hızlı tüketilecek tekil rifflerden ziyade, tekrarların giderek yoğunlaştırdığı kütleyi takip etmek gerekiyor. INLITNMENT’in çağdaş doom içindeki konumu yenilik iddiasından çok, türün temel araçlarının hâlâ ne kadar etkili olabileceğini göstermesinde yatıyor; grup mevcut dili genişletmekten ziyade onu bilinçli biçimde daraltıyor ve bu dar alanda ağırlığın sınırlarını arıyor.
