ALBUM REVIEW
KAMELOT - Dark Asylum
KAMELOT, formülünü koruyarak karanlıklaşıyor, ama yenilenmiyor.
Power Metal sahnesinde 90'lardan günümüze ulaşabilmiş çok az grup var. KAMELOT bunlardan biri. Grup, 14. stüdyo albümü “Dark Asylum” ile dünya Metal sahnesini sarsmaya devam ediyor. Thomas Youngblood’ın melodik gitarları, Oliver Palotai’nin klavye ve orkestrasyon katmanları, Alex Landenburg’ın kontrollü davul performansı ve Tommy Karevik'in güçlü vokalleri, grubun son dönem kimliğini oluşturan formülü neredeyse eksiksiz biçimde yeniden kuruyor. Ancak bu kez söz konusu formül, RavenHill Anstalt etrafında şekillenen neo-Viktoryen konseptin teatral ve sinematik yapısıyla birleştirilirken, albümün en güçlü tarafı olan melodik bütünlük aynı zamanda en belirgin zaafına dönüşüyor: KAMELOT, kendisini tanımlayan dili o kadar güvenli kullanıyor ki bu dilin dışına çıkmak için çok az alan bırakıyor. Grubun “Dark Asylum” üzerindeki göze çarpan, belki de şımarıkça arayıp bulunabilen temel problemi, KAMELOT’un ne yapmak istediğini bilmemesi değil; tam tersine, ne yapmak istediğini fazlasıyla iyi bilmesi.
Yaklaşık 50 dakikayı aşan ve 15 parçaya yayılan “Dark Asylum”, müzikal olarak şaşırtıcı olmaktan ziyade kontrollü bir dramaturji üzerine kurulmuş. Yaklaşık 100 saniyelik “Sanctorium” ile başlayan yapı, “Ashen World” ile doğrudan tanıdık KAMELOT coğrafyasına geçiyor. Çift kick destekli ritimler, yükselen gitar melodileri, korolar ve genişletilmiş orkestral katmanlar parçayı klasik bir KAMELOT açılışı hâline getiriyor. Thomas Youngblood’ın gitarları orkestranın altında kaybolmak yerine melodik omurgayı taşıyor; ancak özellikle ritim gitarlarının miks içindeki konumu, bazı bölümlerde beklenebilecek fiziksel ağırlığı azaltıyor. Bu tercih, grubun cilalı ve senfonik karakterini korurken rifflerin sertlik derecesini de aşağı çekiyor.
Bu noktada “Dark Asylum”ın prodüksiyon anlayışı önem kazanıyor. Sascha Paeth’in prodüksiyon yaklaşımı ve Jacob Hansen’in miks karakteri, albümün her katmanını belirgin ve kontrollü tutuyor. Senfonik unsurlar dekoratif bir duvar hâline gelmiyor; yaylılar, klavyeler ve korolar gitar melodilerini destekleyecek biçimde yerleştiriliyor. Oliver Palotai’nin klavyeleri özellikle bu açıdan işlevsel. Sürekli öne çıkmak yerine melodik boşlukları dolduruyor, nakaratları genişletiyor ve parçaların teatral yönünü güçlendiriyor. Fakat bu temiz organizasyonun bir bedeli var: KAMELOT’un önceki dönemlerinde şarkıları birbirinden ayırabilen küçük pürüzler burada daha az hissediliyor.
Başlık parçası bu kontrollü yaklaşımın daha başarılı örneklerinden biri. “Dark Asylum”, gitarların melodik keskinliği ile orkestral katmanların dramatik yükselişini birbirine bağlayarak albümün konseptini doğrudan müziğin içine yerleştiriyor. Karevik’in vokali burada özellikle önemli; temiz ve geniş aralıklı yorumuyla melodilerin merkezini korurken, arka plandaki daha sert vokal dokunuşları RavenHill anlatısının karanlık tarafını işaret ediyor. Ne var ki bu harsher vokaller albümün her noktasında aynı derecede organik çalışmıyor. “Sanctuary” bunun belirgin örneği. Clémentine Delauney ile Ignacia Fernández’in farklı vokal karakterleri parçaya dramatik bir karşıtlık getirirken, agresif vokal katmanı kompozisyonun doğal devamı gibi değil, sonradan eklenmiş bir sertlik unsuru gibi duyuluyor. Dolayısıyla burada deneysel görünen tercih, şarkının riff ve vokal mimarisini gerçekten değiştirmek yerine yüzeyde kalan bir efekt olarak kalıyor.
Buna karşılık “Godlike Alchemy”, KAMELOT’un hâlâ neden etkili bir melodik metal grubu olduğunu açık biçimde gösteriyor. Parçanın başarısı yalnızca büyük bir nakarata sahip olmasından kaynaklanmıyor. Verse bölümü melodik ve ritmik açıdan gerekli zemini hazırlıyor, orkestrasyon yoğunluğu kontrollü biçimde artıyor ve Karevik’in vokali nakarat geldiğinde daha geniş bir melodik alana açılıyor. Burada gitar, davul, klavye ve vokal birbirlerinin alanını işgal etmek yerine aynı dramatik hedefe yöneliyor. Özellikle nakarat, grubun uzun süredir kullandığı formülün hâlâ güçlü sonuç verebildiğini kanıtlıyor. Sorun formülün kendisi değil; albümün geri kalanında aynı etkinlik düzeyinin sürekli korunamaması.
“Cassandra’s Disease”, “The Sleeping Mind (Orphic Paradigm)” ve “Kaleidoscope” gibi parçalar da benzer biçimde albümün daha enerjik damarını canlı tutuyor. “Kaleidoscope” özellikle tempoyu yukarı çekerek daha geleneksel power metal reflekslerini öne çıkarıyor; sürükleyici davullar, melodik gitar çizgileri ve virtüöz sololar albümün ağır senfonik dokusuna karşı gerekli kontrastı sağlıyor. Fakat bu parçaların ortak problemi, iyi yapılandırılmış olmalarına rağmen birbirlerinden yeterince güçlü biçimde ayrışmamaları. Üç-dört dakikalık sürelerde yoğun ve işlevsel kompozisyonlar ortaya çıkıyor, fakat albümün genel dili o kadar homojen ki tek tek parçaların karakteri zaman zaman birbirinin üzerine kapanıyor.
Konsept yapısı bu nedenle hem avantaj hem de sınırlama yaratıyor. RavenHill’in kathedralden akıl hastanesine dönüşmüş yapısı; bilim, inanç ve delilik arasındaki gerilimle birlikte albümün gotik roman estetiğini destekliyor. “Nocte Veritas” gibi kısa interlüdler ve “Sanctorium” gibi giriş parçaları, albümün bir şarkı koleksiyonundan ziyade sahneleri birbirine bağlayan bir anlatı olarak algılanmasını sağlıyor. Ancak bu parçalar müzikal açıdan bağımsız ağırlık taşımadığında, konseptin dramaturjik işlevi ile albümün dinleme deneyimi arasında bir mesafe oluşuyor. Özellikle çok kısa geçiş parçaları hikâyenin içinde anlamlı olabilirken, yalnızca müzikal değer üzerinden değerlendirildiğinde albümün akışını yer yer parçalıyor.
Gruptaki konuk müzisyenlerin kullanımı ise daha ilginç bir denge sunuyor. Tobias Sammet’in “One Last Masquerade”de Tommy Karevik ile kurduğu düet doğal olarak teatral bir karşılaşma yaratıyor. Sammet’in vokal karakteri parçaya belirgin bir Avantasia çağrışımı kazandırıyor; ancak düzenleme onu KAMELOT estetiğinin içine yeterince iyi yerleştirdiği için konuk vokal parçayı tamamen başka bir projeye dönüştürmüyor. Yine de bu noktada albümün sınırları da ortaya çıkıyor: Sammet’in varlığı parçaya yeni bir kompozisyon dili kazandırmıyor, daha çok mevcut teatral yapının vokal renk paletini genişletiyor.
“Sanctuary”de Delauney ve Fernández’in karşıt vokal karakterleri ise daha yapısal bir sonuç doğuruyor. Biri daha atmosferik ve zarif bir katman oluştururken diğeri parçanın agresif tarafını belirginleştiriyor. Burada konuk vokaller gerçekten düzenlemenin dramatik mantığına hizmet ediyor. Aynı durum Lea-Sophie Fischer’ın viyolin performansının öne çıktığı “Beneath the Moon (Tunglið)” için daha da belirgin. Rannveig Sif Sigurðardóttir ve Sólveig Sara Leupold’un İzlandaca konuk vokalleri ile Fischer’ın viyolini, KAMELOT’un alışılmış power/symphonic metal yapısından daha farklı bir ses alanı oluşturuyor. Yalnızca 2:06 dakika sürmesine rağmen parça, kısa süresi nedeniyle fikirlerini gereksiz yere genişletmek zorunda kalmıyor. Viyolin, vokal ve daha seyrek düzenleme burada atmosferik bir renk olmaktan çıkıp parçanın kompozisyon mantığının kendisine dönüşüyor. Albümdeki deneysel yaklaşımın gerçekten işe yaradığı nadir anlardan biri de bu.
Tam tersine, “Enigma (Think of Me)” gibi klasik power baladları grubun geleneksel araçlarını kullanmasına rağmen aynı ölçüde iz bırakmıyor. “Ivy, My Dear” ise tempoyu belirgin biçimde düşürerek albümün daha içe dönük yüzünü ortaya çıkarıyor. Yavaş ritim, seyrekleşen düzenleme ve Karevik’in daha kontrollü vokal yaklaşımı, önceki parçaların yoğun orkestral yapısına karşı gerekli bir nefes alanı yaratıyor. Ancak orta bölümde bu tür yavaşlamaların artması albümün momentumunu zayıflatıyor. Konsept albüm mantığı açısından bu duraklamalar anlaşılır olsa da, müzikal akış açısından bazı parçaların daha kompakt düzenlenmesi albümün genel etkisini güçlendirebilirdi.
Tommy Karevik bu yapının merkezindeki en güvenilir unsurlardan biri olmaya devam ediyor. Temiz, melodik ve teatral vokal yaklaşımı KAMELOT’un büyük nakaratlarını taşıyabilecek kapasitede. Özellikle “Godlike Alchemy” gibi parçalar, Karevik’in melodik cümleleri genişletme ve dramatik zirveleri öne çıkarma becerisinden ciddi biçimde faydalanıyor. Bununla birlikte en yüksek notalarda zaman zaman tam anlamıyla rahat duyulmaması, vokal performansının kusursuz olmaktan ziyade güçlü ve genel olarak kontrollü olduğunu düşündürüyor. Bu küçük dalgalanmalar, albümün son derece cilalı prodüksiyonunda daha görünür hâle geliyor.
“Dark Asylum”ın asıl tartışması da burada başlıyor. KAMELOT’un senfonik power metal ile gotik teatralite arasında kurduğu denge hâlâ sağlam; fakat bu denge artık grubun müzikal kimliğini tanımlayan bir çerçeveden çok, içine yerleştirilen her parçanın sınırlarını belirleyen bir kalıp hâline geliyor. “Ashen World”, “Dark Asylum” ve özellikle “Godlike Alchemy” bu kalıbın içinde hâlâ güçlü sonuçlar üretebiliyor. Fakat albümün daha zayıf parçalarında aynı yapı, melodik süreklilik ile monotonluk arasındaki çizgiye fazla yaklaşıyor.
Bu nedenle “Dark Asylum”ı yalnızca “KAMELOT yine KAMELOT” diyerek değerlendirmek eksik kalır. Grup, RavenHill konseptiyle eski gotik roman estetiğini yeniden kuruyor; konuk vokaller, yaylılar, korolar ve interlüdler bu dünyanın dekorunu değil, büyük ölçüde dramaturjik altyapısını oluşturuyor. Fakat müzikal yenilik ile mevcut dilin daha özenli uygulanması arasında önemli bir fark var. Albüm çoğu zaman ikinci seçeneği tercih ediyor. Deneysel görünen bazı dokunuşlar grubun kompozisyon mantığını dönüştürmekten çok mevcut formülü renklendiriyor.
Sonuç olarak “Dark Asylum”, KAMELOT’un kariyerindeki yön değişimini temsil eden bir albüm değil; grubun yıllardır oluşturduğu estetik mimarinin daha karanlık bir konsept ve daha geniş bir konuk kadrosuyla yeniden düzenlenmiş hâli. Bu mimarinin hâlâ taşıyıcı kolonları sağlam: Youngblood’ın melodik gitarları, Palotai’nin orkestral yaklaşımı, Landenburg’ın kontrollü ritim çalışı ve Karevik’in kendine özgü, güçlü vokal karakteri, özellikle doğru şarkılarda birbirini çok iyi tamamlıyor. Fakat albümün dinleme biçimi de tam olarak buradan çıkıyor: Tek tek güçlü parçaları ayıklayarak dinlemek, konseptin tamamını kesintisiz bir bütün olarak takip etmekten daha ödüllendirici. KAMELOT burada türün sınırları dâhilinde bir devrim yaratmıyor, daha çok bu sınırlar içerisinde daha dikkatli çalışıyor; bu da “Dark Asylum”ı güvenilir bir KAMELOT albümü yaparken onu grubun son yıllardaki tekrar hissinden kurtarmaya yetmiyor.
https://kamelot.bandcamp.com/music