ALBUM REVIEW
SOJOURNER – Gateways
Epik, dengeli, olgun.
2015'ten bu yana atmosferik black metalin epik ve melodik yüzünü kendine özgü bir estetik anlayışla şekillendiren SOJOURNER, türün sınırlarını genişletmekten çok, bu sınırlar içinde daha rafine bir ifade dili kurmayı tercih eden gruplardan biri oldu. Farklı ülkelerden müzisyenleri bir araya getiren topluluk, black metalin sertliğini folk, gothic ve sinematik atmosferlerle dengeleyen yaklaşımı sayesinde kendine sadık bir dinleyici kitlesi oluşturdu. Altı yıllık uzun bir aranın ardından gelen dördüncü albüm "Gateways" ise bu kimliği korurken grubun ses dünyasını yeni kadro dinamikleriyle yeniden şekillendiren önemli bir dönüm noktası niteliği taşıyor.
"Gateways" atmosferi riflerin önüne koyan bir anlayışı tamamen terk etmiyor, ancak bu kez epik katmanları yalnızca arka plan süsü olarak kullanmak yerine şarkıların omurgasına daha belirgin gitar hareketleri ve ritmik gerilim yerleştiriyor. Albümün temel karakteri hâlâ melodik atmospheric black metal üzerine kurulu olsa da, gothic metalin vokal estetiği, folk dokunuşları ve yer yer melodik death metal sertliği bu iskelete kontrollü biçimde eklemleniyor. Sonuç, tek bir alt türe sıkışmayan; ancak kimliğini de belirsiz bırakmayan, katmanlı bir bestecilik yaklaşımı.
Bu dönüşümün merkezinde yalnızca gitarist ve besteci Mike Lamb'ın altı yıllık aranın ardından geliştirdiği kompozisyon dili değil, aynı zamanda grubun ilk kez daimi ortak vokalisti olarak yer alan Heike Langhans bulunuyor. Langhans DRACONIAN kariyeri boyunca ortaya koyduğu performansla gothic metaldeki kadın vokal geleneğini, stüdyo kayıtlarındaki tercihinden sahne performansına kadar uzanan bütüncül yaklaşımıyla bir üst seviyeye taşımayı başarmıştı. Langhans’ın berrak ve geniş hacimli temiz vokalleri, Emilio Crespo'nun keskin çığlıklarıyla klasik "beauty and the beast" formülünü çağrıştırsa da, SOJOURNER bunu nostaljik bir gothic klişesi olarak sunmuyor. İki vokal birbirini baskılamak yerine şarkıların dramatik eğrilerini belirleyen yapısal araçlara dönüşüyor. Yine de bu denge her zaman kusursuz işlemiyor. Özellikle bazı bölümlerde Crespo'nun sert vokallerinin yoğun kullanımı, Langhans'ın açtığı geniş melodik alanların etkisini kısmen törpülüyor. Buna karşın grubun bu tercihi, albümü önceki çalışmalarına kıyasla daha belirgin biçimde black metal ekseninde tutmayı başarıyor.
Albümün açılışını yapan "Dawnrays", bu yeni kimliği ilk dakikalarda açık biçimde ortaya koyuyor. Piyanoyla başlayan sakin giriş, katman katman eklenen gitar melodileri ve ardından gelen tremolo rifler ile blast beat'lere evrilirken dinamik geçişlerini doğal biçimde kuruyor. Aynı yaklaşım "And The Paintings Fall"da daha esnek vokal diyalogları ve güçlü lead gitar melodileriyle gelişirken, "Lunar Tear" kemanla açılan folk etkili atmosferini giderek hızlanan ritmik yapı ve sertleşen riflerle dengeliyor. SOJOURNER'ın önemli başarısı, bu geçişleri ani kontrastlar yerine şarkı dramaturjisinin doğal uzantısı hâline getirebilmesi.
Mike Lamb'ın gitar yazımı albüm boyunca yalnızca melodik bir taşıyıcı değil, aynı zamanda atmosferin kurucu unsuru olarak çalışıyor. Tremolo rifler geniş armonik alanlar yaratırken, lead gitarlar çoğu zaman klavyelerden bağımsız ikinci bir melodik anlatı oluşturuyor. Klavye, piyano ve yaylı düzenlemeleri ise birçok modern atmospheric black metal grubunda görüldüğü gibi gösterişli bir senfonik katman olmaktan ziyade mevcut rifflerin duygusal yoğunluğunu derinleştiren destekleyici unsurlar olarak kullanılıyor. Bu yaklaşım, albümün geniş orkestrasyonlara rağmen gereksiz bir ihtişam duygusuna teslim olmasını engelliyor.
Ritim bölümü de bu dengeyi koruyan önemli bir unsur. Riccardo Floridia'nın davulları blast beat'lerle epik bölümler arasında sürekli yön değiştirse de geçişler hiçbir zaman parçaların dramatik akışını kesmiyor. Mike Wilson'ın bas gitarı ise miks içerisinde gösterişli bir rol üstlenmese de gitar katmanlarını doldurarak özellikle orta tempolu pasajlarda armonik ağırlığı belirgin biçimde güçlendiriyor. Prodüksiyonun sıcak ve geniş frekans yapısı, en yoğun düzenlemelerde bile enstrümanların birbirini boğmasına izin vermiyor. Katmanlı miks anlayışı, albümün en güçlü teknik özelliklerinden biri hâline geliyor.
Bununla birlikte "Gateways" tamamen kusursuz bir yapı sunmuyor. İlk yarıda tekrar eden "sakin giriş - yükselen yoğunluk - sert patlama" formülü zaman zaman tahmin edilebilir hâle geliyor. Şarkıların tamamı yüksek bestecilik standardını korusa da birbirlerinden daha belirgin biçimde ayrışabilecek karakteristik kırılma noktalarına her zaman sahip değiller. "Vvardenfell" bu döngüyü folk etkilerini daha görünür kılarak kırmaya çalışıyor; ancak folk düzenlemeleri ile Crespo'nun baskın vokal karakteri arasındaki kontrast her dinleyici için aynı ölçüde ikna edici olmayabilir. Buna karşılık "Occultation" karmaşık düzenlemelerini doğru anlarda sadeleştirerek dinamik kontrolün nasıl sağlanması gerektiğine başarılı bir örnek oluşturuyor. Finalde yer alan "The Road Ahead" ise Langhans'ın baskın performansıyla albümü görkemli bir kapanıştan ziyade bilinçli biçimde içe dönük bir tona taşıyor.
Türsel konumlandırma açısından bakıldığında SOJOURNER, SAOR'un doğa merkezli melankolisine, GALLOWBRAID'in melodik gitar anlayışına ya da SUMMONING'in epik perspektifine bütünüyle yaklaşmıyor. Aynı şekilde gothic atmosferini DRACONIAN çizgisine tamamen yaslamıyor. Bunun yerine bu etkileri ortak bir kompozisyon dili içerisinde eriterek kendisine daha dengeli bir alan açıyor. Albüm yeni bir alt tür yaratmıyor ya da atmospheric black metalin sınırlarını kökten değiştirmiyor; fakat mevcut tür sözlüğünü rafine ederek grubun önceki üretimlerine göre daha belirgin ve olgun bir kimlik ortaya koyuyor.
Bu kimliğin görsel karşılığı da albüm kapağında açıkça hissediliyor. Gotik mimariyi fantastik bir peyzajla buluşturan çalışma, müziğin romantik ama karanlık atmosferini doğrudan yansıtıyor. Altın ve yeşil tonlarının siyah taş dokularıyla kurduğu karşıtlık, albümdeki sıcak prodüksiyon ile black metal sertliği arasındaki ilişkiyi görsel düzlemde de destekliyor. Kapak, yalnızca tematik bir süsleme değil; müziğin geniş ölçekli anlatımını tamamlayan bilinçli bir estetik tercih olarak işlev görüyor.
"Gateways", atmospheric black metalin günümüzde sıkça başvurduğu sinematik katmanları kullanırken bunları yalnızca atmosfer üretmek için değil, şarkı yazımını güçlendiren yapısal araçlara dönüştürmeye çalışıyor. Her fikir aynı ölçüde kalıcı sonuç vermese ve albüm zaman zaman güvenli formüllere yaslansa da SOJOURNER'ın yeni kadro dinamikleriyle geliştirdiği kompozisyon anlayışı grubun kimliğini belirgin biçimde ileri taşıyor. Bu nedenle "Gateways", türün sınırlarını yeniden tanımlayan bir çalışma olmaktan çok, kendi estetik dilini daha rafine ve tutarlı hâle getiren, dikkatli dinlemelerde katmanlarını giderek daha fazla açığa çıkaran olgun bir atmosferik black metal albümü olarak öne çıkıyor.
OZAN
https://sojournermetal.bandcamp.com/