ALBUM REVIEW
DREAM UNENDING – Certain Uncertainties
Caz, blues ve death-doom buluşuyor.
DREAM UNENDING'in üçüncü stüdyo albümü "Certain Uncertainties", grubun death-doom ekseninde geliştirdiği müzikal dili farklı yönlere taşıyan altı parçadan oluşuyor. Derrick Vella ve Justin DeTore ikilisinin önceki çalışmalarında da karşılaştığımız progressive rock, ambient ve jazz etkileri burada çok daha geniş bir alan kaplıyor. Hatta albümün bazı bölümlerinde metal, müziğin temel belirleyicisi olmaktan çıkıp daha geniş bir bestecilik anlayışının unsurlarından birine dönüşüyor. Bu tercih, grubun müzikal kimliğini ilginç bir noktaya taşırken dinleyiciden de alışılmış death-doom beklentilerini bir kenara bırakmasını istiyor.
Açılıştaki 'Blinding Allure', albümün iki farklı yüzü arasındaki ilişkiyi anlamak için iyi bir başlangıç. Blues ve jazz etkili gitar pasajlarının rahat hareketliliği, derin distortion'lı rifflerin ve Justin DeTore'un boğuk growl vokallerinin devreye girmesiyle bambaşka bir ağırlık kazanıyor. Burada dikkat çeken, iki yaklaşımın birbirini takip eden bağımsız bölümler olarak değil, aynı kompozisyon içerisinde birbirini dönüştüren unsurlar olarak kullanılması. Gitarın parmaklarla şekillendirilmiş temiz melodilerden ağır akorlara geçişi, parçanın ritmik akışını da etkiliyor. DeTore'un vokalleri kimi anlarda merkezdeki anlatıcı konumunu üstlenirken kimi anlarda enstrümantasyonun gerisinde kalan karanlık bir dokuya dönüşüyor. Albümün kapanışındaki 'Causal' da benzer bir anlayışı daha geniş bir zaman dilimine yayıyor. Yaklaşık on iki dakikalık süresi boyunca doğaçlamaya açık gitar bölümleri, psychedelic dokunuşlar ve ani death-doom patlamaları arasında ilerleyen parça, ikilinin farklı müzikal yaklaşımlarını aynı kompozisyon içerisinde buluşturuyor.
Bununla birlikte, "Certain Uncertainties"ın asıl ağırlık merkezini her zaman metal oluşturmuyor. Albümün adını taşıyan enstrümantal parçada trompetin belirgin biçimde öne çıkması, DREAM UNENDING'in jazz ile kurduğu ilişkinin ne kadar ileri taşındığını gösteriyor. Leila Abdul-Rauf'un trompet katkısı, Derrick Vella'nın açık ve serbest karakterli gitar çalışıyla birleşerek alışılmış doom atmosferinden oldukça uzak bir alan yaratıyor. Parçanın sakin ilerleyişi, ağır müziğin yarattığı gerilimin yerine daha dingin ve düşünceli bir anlatım getiriyor. 'Rubato' ise Dave Vella'nın klavye katkısıyla jazz fusion tarafına yaklaşırken, hareketli bas yürüyüşleri ve dalgalanan ritmik yapı gitarın serbest dolaşımına alan açıyor. Bu iki parça, albümün metal dışındaki müzikal kaynaklarını yalnızca kısa aralar veya atmosferik geçişler olarak kullanmadığını açıkça ortaya koyuyor.
'Strained Sincerity', death-doom kimliğinin daha doğrudan hissedildiği bölüm. Ağır gitar riffleri, tok ritmik vurgular ve DeTore'un derin vokalleri parçanın temel karakterini oluştururken, ilerleyen bölümlerde belirginleşen Western etkili temiz gitarlar bu sert yapının içerisine farklı bir renk katıyor. DREAM UNENDING'in müzikal yaklaşımını anlamlı kılan noktalardan biri de burada ortaya çıkıyor: Geleneksel death-doom riffleri yalnızca daha sakin bölümlere geçiş yapmak için kullanılmıyor; temiz gitarların ve melodik pasajların yarattığı açıklık, ağır bölümlerin etkisini de yeniden şekillendiriyor. Bu nedenle albümün sert anları, daha melodik bölümlerden bağımsız birer güç gösterisi gibi durmuyor.
'I Carry Your Burden' ise albümün daha kırılgan tarafını temsil ediyor. Brendan Radigan'ın konuk vokali, parçanın ballad karakterini destekleyen daha duygusal ve açık bir ifade biçimi sunuyor. Radigan'ın vokal yaklaşımı, DeTore'un derin growllarından belirgin biçimde ayrılırken albümün genelindeki kontrast anlayışını insan sesi üzerinden de genişletiyor. Bu tercih, DREAM UNENDING'in farklı müzikal karakterleri bir araya getirirken yalnızca enstrümanlara değil, vokal anlatımına da farklı ifade alanları açtığını gösteriyor.
Prodüksiyon yaklaşımı da bu müzikal genişlemeyi destekliyor. Önceki çalışmalara kıyasla daha az katmanlı ve daha doğrudan bir enstrüman yerleşimi tercih edilmesi, gitarların farklı tonlarını ve icraların küçük nüanslarını daha görünür kılıyor. Temiz gitarların, blues ve jazz temelli melodilerin, klavyelerin ve ağır distortion'lı bölümlerin birbirinden ayrışabilmesi, albümün müzikal çeşitliliğini anlaşılır kılan önemli bir unsur. Özellikle Vella'nın gitar çalışı, teknik gösterişe yaslanmadan farklı armonik ve melodik fikirler arasında dolaşabiliyor. Bazı bölümlerde doğaçlamaya yaklaşan bu serbestlik, bestelerin daha öngörülemez bir karakter kazanmasını sağlıyor. Bununla birlikte, uzun süreli enstrümantal gelişmelerin her zaman aynı ölçüde etkileyici olduğunu söylemek zor. Bazı pasajlar kendi müzikal fikrini yeterince geliştirmeden uzuyor ve özellikle daha geleneksel death-doom dinleyicileri açısından albümün temposu sabır gerektiren bir noktaya ulaşıyor.
DREAM UNENDING'in önceki iki albümünde oluşturduğu death-doom, progressive rock ve ambient birlikteliği burada daha belirgin bir jazz ve blues eksenine doğru genişliyor. Bu açıdan "Certain Uncertainties", BLOOD INCANTATION gibi grupların çağdaş progressive death metal içerisinde geliştirdiği türler arası arayışlarla aynı dönemin müzikal merakını paylaşıyor olsa da, DREAM UNENDING'in yaklaşımı daha az metal merkezli ve daha serbest bir bestecilik anlayışına dayanıyor. Burada karmaşıklık, sürekli değişen riffler veya teknik geçişler üzerinden değil, farklı müzikal dillerin aynı kompozisyon içerisinde birbirine alan açmasıyla ortaya çıkıyor. Elbette bu tercih, albümün her dinleyiciye hitap etmesini beklemeyi gerçekçi olmaktan çıkarıyor. Death-doom'un ağır rifflerini, karanlık vokallerini ve belirgin metal karakterini ön planda tutanlar için bazı bölümler gereğinden fazla uzaklaşmış hissi yaratabilir. Üstelik uzun kompozisyonların doğaçlamaya açık yapısı zaman zaman daha sıkı bir editoryal müdahaleye ihtiyaç duyuyor.
"Certain Uncertainties"ın sanatsal açıdan önem taşıyan tarafı, müzikal kusursuzluk arayışının dışında kalan serbestliği benimsemesi. Bazı geçişlerin pürüzlü kalması, gitarların zaman zaman belirgin bir doğaçlama hissi taşıması ve parçaların alışılmış metal kompozisyonlarının dışında gelişmesi, albümün ifade biçiminin bir parçası hâline geliyor. Bu yaklaşım her bölümde aynı ölçüde başarılı sonuç vermese de DREAM UNENDING'in kendisini belirli bir death-doom kalıbına hapsetmek istemediği açık. Sonuçta "Certain Uncertainties", geleneksel extreme metal beklentilerinden uzaklaşmayı göze alan, jazz ve progressive rock etkilerini müziğinin merkezine yerleştiren, zaman zaman gereğinden fazla serbestleşse de kendine ait bir estetik alan oluşturmayı başaran bir çalışma. Özellikle türler arasındaki sınırların esnemesinden keyif alan dinleyiciler için DREAM UNENDING'in diskografisinde dikkate değer bir halka.
https://www.facebook.com/20buckspin
https://www.instagram.com/20buckspinlabel